Eén van de meest uitdagende aspecten in de sterrenkunde is het zoeken naar objecten die niet zichtbaar zijn met het blote oog. Een telescoop heeft een erg klein beeldveld en de hemel is zo groot dat het vaak moeilijk is om de exacte locatie van een object te vinden. In deze Deep-sky tip gaan we leren hoe we onze weg vinden aan de prachtige sterrenhemel en de objecten kunnen vinden die we willen zien.
Iedereen die aan waarnemen doet of geïnteresseerd is in sterrenkunde kent de bekende Messier, NGC en IC catalogussen. Naast deze bekende lijsten bestaan echter nog een pak objecten die daar niet in gecatalogeerd staan. Deze objecten maken deel uit van andere catalogen die minder bekend zijn maar daarvoor niet minder interessant. Laten we dan ook verdergaan dan de bekende catalogen en laten we ons eens kennsimaken met de minder gekende deep-sky catalogen.
Waarom zouden we notities moeten nemen bij het waarnemen van deep-sky objecten? Het staat je toe om de objecten die je bekijkt doorheen de telescoop te beschrijven, weten welke objecten je hebt gezien, enz. Met dergelijke notities kan je waarnemingen van anderen vergelijken of ze vergelijken met een waarneming van het object doorheen een andere telescoop. In deze tip gaan we dieper in over hoe we notities kunnen nemen van deep-sky objecten.
Welke deep-sky objecten bestaan er allemaal? Een handig overzicht voor een beginnend waarnemer bij zijn/haar zoektocht doorheen de sterrenhemel. In dit artikel overlopen we elke type deep-sky object vergezeld met een voorbeeld.
TAL telescopen zijn al sinds hun intrede op de markt bijzonder populair vanwege hun uitstekende optische eigenschappen. Daarbij komt nog dat zij ondanks de productie die geschied door hooggespecialiseerde Russische telescoopbouwers zeer gunstig van prijs zijn. De nog vrij nieuwe TAL-125R is een refractor van uitstekende klasse omdat zijn chromatische aberratie (kleurschifting) heel minimaal is. Daarom ook dat de fabrikant besloot geen apochromatische versie te bouwen van deze 125mm versie zoals eerst voorzien was.
Dit Engelstalige boek van 306 pagina’s is bedoeld als een gids doorheen de Messierlijst. De eerste drie hoofdstukken leggen ons uit wie Charles Messier was, hoe James O’Meara zijn waarnemingen gedaan heeft en hoe het boek in elkaar steekt. Zeer interessant om die drie hoofdstukken eens door te nemen. Het grootste hoofdstuk van dit boek is het vierde waarin alle Messierobjecten behandeld worden.
NGC 3628 is het derde lid van de zogeheten 'Leo Triplet'. Dit is een bekende groep van drie sterrenstelsels die in de lente vaak worden waargenomen door deep-sky waarnemers. Dit spiraalvormig sterrenstelsel in het sterrenbeeld Leeuw (Leo) bevindt zich op een afstand van 35 miljoen lichtjaar van de Aarde en werd in 1784 ontdekt door de Duits-Britse astronoom William Herschel. Alle drie de leden van de bekende Leo Triplet zijn met elkaar verbonden. NGC 3628 heeft een helderheid van magnitude 9,6 en is een mooi voorbeeld van een 'edge-on' sterrenstelsel. Ondanks het feit dat dit sterrenstelsel qua afmeting vergelijkbaar is met het Melkwegstelsel kunnen we duidelijk zien dat de schijf van NGC 3628 naar de rand toe uitwaaiert. Astronomen vermoeden dat het vervormde uiterlijk van dit sterrenstelsel het bewijs is van gravitationele touwtrekkerij met de andere sterrenstelsels van de Leo Triplet. Waarnemers met telescopen met een opening van minstens twintig centimeter moeten bij goede omstandigheden al de stofband rondom dit sterrenstelsel kunnen zien.
Sterrenbeeld: Leeuw (Leo)
Magnitude: 9,6
Coördinaten:

NGC 7026 is een planetaire nevel die we kunnen terugvinden in het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus). Deze planetaire nevel heeft een opvallend uiterlijk aangezien één van de twee kanten helderder is dan de andere. Wanneer we NGC 7026 waarnemen met kleine telescopen zullen we dit deep-sky object zien als een zwak niet-stellair vlekje. Het object is 10 x 25 boogseconden groot en heeft een helderheid van magnitude 10,9. De omvang van deze planetaire nevel wordt geschat op 0,3 x 0,7 lichtjaar. De centrale ster is van magnitude 14.2 en is 2 100 maal helderder dan de Zon. Deze nevel zet nog steeds met een snelheid van 40 tot 50 kilometer per seconden uit. De afstand tot NGC 7026 bedraagt ongeveer 6 000 lichtjaar. Dit hemelobject, dat zich in het zogeheten 'hart van de Melkweg' bevindt, werd op 6 juli 1873 ontdekt door de Amerikaanse astronoom Sherburne Wesley Burnham. Waarnemers kunnen NGC 7026 vijf graden ten noordoosten van de ster Deneb terugvinden.
Sterrenbeeld: Zwaan (Cygnus)
Magnitude: 10,9
Coördinaten:

In 2012 maakte de Hubble Space Telescope deze opname van NGC 7026 - Foto: NASA / ESA
Het fotograferen van deep-sky objecten hoeft niet altijd met een dure CCD-camera. Ook met de klassieke spiegelreflexcamera's kan men mooie resultaten bereiken. De goedkopere digitale fototoestellen kunnen vaak maar 15 seconden belichten en zijn daarom ongeschikt voor aan deep-skyfotografie te doen.
De laatste vijftien jaar gebruiken, meer gevorderde, astrofotografen voornamelijk CCD-camera's voor het maken van prachtige deep-sky opnamen. Deze hebben het voordeel van één (of meer) lichtgevoelige chip(s) en een sterke koeling, om de ruis te verminderen. Zo kan men zeer lang belichten zonder telkens zogenaamde 'dark frames' (opnames met de lenskap op) te moeten maken. Grote en dure versies van de CCD-camera's werden oorspronkelijk enkel gebruikt bij de professionele telescopen, maar zijn de laatste jaren ook verkrijgbaar voor amateur-fotografen.

Lancering vanop de Cape Canaveral lanceerbasis in Florida van de Amerikaanse ruimtesonde New Horizons. Dit is de eerste missie van een ruimtesonde naar de dwergplaneet Pluto. Eind februari 2007 bereikte New Horizons de planeet Jupiter waarbij de ruimtesonde gebruik kon maken van een zwaartekrachtslinger. Op 8 juni 2008 vloog New Horizons de omloopbaan van de planeet Saturnus voorbij en op 18 maart 2011 de baan van de planeet Uranus. In juli 2015 moet het ruimtetuig uiteindelijk aankomen bij Pluto en zijn manen. Aan boord van de sonde bevindt zich een deel van de as van de ontdekker van Pluto, Clyde Tombaugh. Foto: NASA
Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.