Heelal
Astronomen hebben met behulp van de James Webb-ruimtetelescoop van NASA/ESA/CSA en de Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA duizenden jonge sterrenclusters in vier nabije sterrenstelsels grondig onderzocht, waarbij ze clusters in verschillende stadia van hun ontwikkeling hebben bestudeerd. Uit hun bevindingen blijkt dat zwaardere sterrenclusters sneller uit de wolken waaruit ze ontstaan tevoorschijn komen, waarbij ze gas verdrijven en het sterrenstelsel met ultraviolet licht vullen. Het resultaat geeft ons een beter inzicht in stervorming in sterrenstelsels, en in hoe en waar planeten kunnen ontstaan.
Ter ere van zijn 36e verjaardag keek de legendarische Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA terug naar een beeld dat hij in 1997 voor het eerst had vastgelegd: een klein deel van een stervormingsgebied op ongeveer 5000 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Boogschutter, bekend als de Trifidnevel. De opname toont veranderingen die zich op ongelooflijk korte tijdschalen voltrekken en wekt een gevoel van ontzag en verwondering op over ons steeds veranderende heelal.
DESI heeft meer dan 47 miljoen sterrenstelsels en quasars in kaart gebracht en daarmee de grootste 3D-kaart van ons heelal met hoge resolutie tot nu toe gecreëerd. Vanwege de uitstekende prestaties van het instrument en aanwijzingen dat donkere energie mogelijk verandert, zal DESI de waarnemingen voortzetten tot in 2028 en de kaart verder uitbreiden.
Manen die rond vrij zwevende exoplaneten draaien, zouden een groot deel van de warmte die diep in hun binnenste door getijdenkrachten wordt gegenereerd, kunnen vasthouden, mits ze een dikke, door waterstof gedomineerde atmosfeer hebben. Onder leiding van David Dahlbüdding van het Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics en Giulia Roccetti van het Europees ruimteagentschap ESA voorspelt een nieuwe studie dat waterstof zou kunnen fungeren als een krachtig broeikasgas, waardoor mogelijk gedurende miljarden jaren leefbare omstandigheden zouden kunnen bestaan nadat hun moederster voor het eerst uit hun sterrenstelsels zijn geslingerd. Het onderzoek is gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Wetenschappers hebben de rol van “kosmische archeologen” op zich genomen om een zeldzame, ijzerarme ster van de tweede generatie te ontdekken, in feite een fossiel dat de chemische evolutie van ons universum vastlegt. Net zoals het blootleggen van artefacten hier op aarde ons iets leert over verdwenen generaties mensen, levert deze waarneming hard bewijs op over hoe de eerste generatie sterren stierf om hun opvolgers chemisch te verrijken.
Onze catalogus van rimpelingen in ruimte en tijd die door zwaartekrachtgolfdetectoren hier op aarde worden ‘gehoord’, is verdubbeld, zeggen wetenschappers, met nieuw ontdekte bronnen variërend van wankele fusies van zwarte gaten tot de zwaarste botsing van zwarte gaten die tot nu toe is gedetecteerd. Al in 1915 voorspelde Albert Einstein dat wanneer de meest dichte en extreme objecten in het universum met elkaar in botsing komen, deze gebeurtenissen de structuur van ruimte en tijd (verenigd als een vierdimensionale entiteit genaamd ruimte-tijd) zouden doen trillen.
Astronomen hebben gezien hoe een van de grootste sterren in ons universum veranderde in een zeldzaam sterrenlichaam. Deze dramatische metamorfose zou wel eens de voorbode kunnen zijn van een krachtige supernova-explosie, waarbij deze ster een zwart gat zal voortbrengen. De gedoemde ster in kwestie is WOH G64 (ook bekend als IRAS 04553–6825), gelegen in een satellietstelsel van de Melkweg dat bekend staat als de Grote Magelhaense Wolk (LMC), op ongeveer 163.000 lichtjaar afstand.
Een team dat gebruikmaakt van de Hubble-ruimtetelescoop van NASA/ESA heeft een nieuw type astronomisch object ontdekt: een sterloze, gasrijke wolk van donkere materie die wordt beschouwd als een ‘relikwie’ of overblijfsel van de vroege vorming van sterrenstelsels. Dit object, dat de bijnaam ‘Cloud-9’ heeft gekregen, is de eerste bevestigde waarneming van een dergelijk object in het heelal.
Astronomen hebben 53 nieuwe superzware zwarte gaten ontdekt die met bijna lichtsnelheid stralen van materie uitstoten die zich uitstrekken tot wel 7,2 miljoen lichtjaar, ongeveer 50 keer de breedte van de Melkweg.
De allereerste detectie van een coronale massa-uitbarsting van een kleine rode dwergster zou grote gevolgen kunnen hebben voor het leven op nabijgelegen planeten. Op aarde zijn coronale massa-uitbarstingen (CME's), zoals die we eerder deze maand hebben meegemaakt, esthetische, zelfs verstorende gebeurtenissen, die aurora's naar het zuiden sturen en radiosignalen onderbreken.
James Webb Space Telescope
Astrofotografie
Ruimtevaart in China
Dit gebeurde vandaag in 1992
Vanop het Kennedy Space Center in Florida wordt voor het eerst het Amerikaanse ruimteveer Endeavour gelanceerd (STS-49). Aan boord bevinden zich zeven Amerikaanse astronauten. Tijdens deze ruimtevlucht brengt het ruimteveer een bezoek aan de Intelsat 603 communicatiesatelliet en worden er vier ruimtewandelingen uitgevoerd. Dit was ook de eerste maal dat drie ruimtevaarders op hetzelfde moment een ruimtewandeling uitvoerden. Foto: NASA
Redacteurs gezocht
Ben je een amateur astronoom met een sterke pen? De Spacepage redactie is steeds op zoek naar enthousiaste mensen die artikelen of nieuws schrijven voor op de website. Geen verplichtingen, je schrijft wanneer jij daarvoor tijd vind. Lijkt het je iets? laat het ons dan snel weten!
Wordt medewerkerSteun Spacepage
Deze website wordt aan onze bezoekers blijvend gratis aangeboden maar om de hoge kosten om de site online te houden te drukken moeten we wel het nodige budget kunnen verzamelen. Ook jij kunt uw bijdrage leveren door ons te ondersteunen met uw donatie zodat we u blijvend kunnen voorzien van het laatste nieuws en artikelen boordevol informatie.