Transport van een Sojoez raket op de Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan
Foto: NASA
De Bajkonoer Kosmodroom is de grootste Russische lanceerbasis en de enige die momenteel gebruikt wordt voor bemande ruimtevaarttoepassingen. Bajkonoer is een echt begrip in de ruimtevaart aangezien vanop deze plaats de eerste kunstmaan, de eerste mens en het eerste ruimtestation in de ruimte werd gebracht. De bouw van deze lanceerbasis begon juni 1955 en hiermee is dit ook de oudste lanceerbasis ter wereld.
Het gebied bevindt zich op ongeveer 200 kilometer ten oosten van het Aralmeer. Ooorspronkelijk werd deze basis door de Sovjet-Unie gebouwd voor het lanceren van intercontinentale ballistische raketten. De Bajkonoer lanceerbasis beslaat een gebied dat 90 kilometer op 85 kilometer groot is in de verlaten steppe van Kazachstan. De naam 'Bajkonoer' werd door de Sovjet-Unie aan dit gebied gegeven om het Westen te misleiden aangezien dit ook de naam was van een mijnstadje dat zich 320 kilometer verder bevond. De kosmodroom beschikt vandaag de dag over verschillende lanceercomplexen, assemblagegebouwen, controlecentra en volgstations. Nabij deze lanceerbasis werd een dorp gebouwd dat later uitgroeide tot een heuse stad met scholen, winkels en appartementen. In 1966 kreeg deze stad de naam Leninsk. Bajkonoer speelde ook een heel belangrijke rol in de wedloop naar de Maan aangezien vanop deze lanceerbasis ook de Russische N1 Maanraket werd getest en gelanceerd. Na het uit elkaar vallen van de Sovjet-Unie bleek de Bajkonoer Kosmodroom zich in een ander land te bevinden (Kazachstan) waardoor Rusland deze belangrijke lanceerbasis niet meer kon gebruiken voor geheime militaire toepassingen. Toch bleef Rusland deze lanceerbasis gebruiken als toegang tot de ruimte en in 2005 werd met buurland Kazachstan een overeenkomst gesloten dat Rusland de lanceerbasis tot 2050 mag gebruiken tegen de jaarlijkse huurprijs van 115 miljoen dollar. Vandaag de dag worden vanop deze basis alle bemande Sojoez ruimtecapsules gelanceerd die ruimtevaarders naar het internationale ruimtestation ISS brengen. Daarnaast worden ook de krachtige Proton raketten en de kleinere Dnepr raketten vanop Bajkonoer gelanceerd. In tegenstelling tot ondermeer lanceerbasissen in de Verenigde Staten of Azië worden de raketten op de Bajkonoer lanceerbasis in horizontale houding naar hun lanceercomplexen gebracht door middel van een spoornetwerk. Voor tal van ruimtevaartliefhebbers is Bajkonoer een mythische plaats aangezien vanop deze lanceerbasis 's werelds eerste satelliet (Spoetnik), 's werelds eerste mens (Joeri Gagarin) en 's werelds eerste ruimtstation (Saljoet 1) werden gelanceerd.
| Naam | Bajkonoer Kosmodroom |
|---|---|
| Land | Kazachstan |
| Eigenaar | Rusland |
| Breedtegraad | 45.95515° |
| Lengtegraad | 63.35028° |
| Hoogte | 93 m |
| Minimale inclinatie | 49,0° |
| Maximale inclinatie | 99,0° |
| Naam lanceercomplex | Raket | Eerste lancering |
|---|---|---|
| LC1 | Sojoez | 15/05/1957 |
| LC31 | Sojoez | 14/01/1961 |
| LC81/23 | Proton | 16/07/1965 |
| LC81/24 | Proton | 22/11/1967 |
| LC90/19 | Tsyklon | 05/11/1963 |
| LC90/20 | Tsyklon | 24/09/1964 |
| LC45/1 | Zenit | 21/06/1985 |
| LC45/2 | Zenit | 22/05/1990 |
| LC110R | N1 | 21/02/1969 |
| LC110L | N1, Energia | 26/06/1971 |
| LC200/39 | Proton | 20/02/1980 |
| LC200/40 | Proton | 23/07/1977 |
| LC250 | Energia | 15/05/1987 |
| LC161/35 | Tsyklon | 22/03/1967 |
| LC161/36 | Tsyklon | 17/09/1966 |
| LC109 | Dnepr | 04/07/1974 |
Een Russische Soyuz raket wordt naar het LC1 lanceerplatform gebracht per trein - Foto: NASA
Het LC1 lanceercomplex. Vanop deze plaats werd de eerste mens in de ruimte gebracht - Foto: NASA
Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.